Capaciteit

Hoeveel kWh thuisbatterij heb je nodig?

Op vrijwel elke verkoopsite staat dezelfde rekensom: het vermogen van je panelen maal anderhalf. Deze pagina legt uit waarom die vuistregel de verkeerde kant meet en hoe je met je eigen cijfers uitrekent hoeveel opslag in jouw situatie werkelijk bruikbaar is.

Redactie StroomSelectieGepubliceerd 9 september 2026Laatst inhoudelijk gecontroleerd 9 september 2026

De vuistregel die overal rondgaat, klopt niet

Zoek je op hoeveel kWh je nodig hebt, dan kom je vrijwel overal dezelfde rekensom tegen: neem het vermogen van je zonnepanelen in kWp en vermenigvuldig dat met anderhalf. Zes kWp aan panelen zou dan ongeveer negen kWh aan opslag vragen.

Er zijn twee problemen met die regel.

Het eerste is dat hij niet één regel is. Op de ene site staat een factor van 1 tot 1,5, op de andere 1,5 tot 2 en weer elders wordt gerekend met het jaarverbruik gedeeld door duizend. Dezelfde woning komt daarmee uit op zes, negen of twaalf kWh. Geen van die varianten noemt een bron voor de gekozen factor.

Het tweede is fundamenteler. De regel gaat uit van wat je opwekt, terwijl een batterij alleen waarde heeft door wat je verbruikt op momenten dat de zon niet schijnt. Twee huishoudens met exact dezelfde panelen op hetzelfde dak kunnen een compleet verschillende batterij nodig hebben, puur omdat de een 's avonds kookt op inductie en een auto laadt en de ander om zes uur klaar is.

Onze duiding: een vuistregel die uitgaat van je installatie in plaats van je gedrag, meet de verkeerde kant. Hij is bovendien in het voordeel van de verkoper, want hij schaalt mee met de grootte van je dak en niet met de grootte van je behoefte.

Waar het wél van afhangt

Drie getallen bepalen wat je aan opslag kunt gebruiken.

Eén: wat je 's avonds en 's nachts van het net haalt. Dit is het getal dat er het meest toe doet, want dat is precies wat een batterij kan vervangen. Alles wat je overdag verbruikt terwijl de panelen draaien, gaat rechtstreeks van dak naar apparaat en heeft geen batterij nodig.

Twee: wat er overdag daadwerkelijk overblijft. Milieu Centraal gaat ervan uit dat een huishouden gemiddeld ongeveer 30 procent van de opgewekte zonnestroom direct zelf verbruikt. De rest gaat het net op. Dat overschot is het maximum dat je überhaupt kunt opslaan en het verschilt enorm per seizoen.

Drie: hoe snel de batterij kan laden en ontladen. Capaciteit zegt hoeveel er in past, vermogen zegt hoe snel het erin en eruit gaat. Bij stekkerbatterijen is dat vermogen begrensd, waardoor een grote capaciteit zich 's avonds simpelweg niet snel genoeg kan leegdraaien om je piek op te vangen. Bij vaste systemen speelt dit minder, maar dan bepaalt de omvormer de grens.

Een vuistregel die uitgaat van je installatie in plaats van je gedrag, meet de verkeerde kant.

Waarom seizoen het hele plaatje kantelt

Milieu Centraal rekent het voor met tien zonnepanelen, goed voor ongeveer 3.500 kWh per jaar. Dat is grofweg het verbruik van een gemiddeld Nederlands rijtjeshuis en gemiddeld bijna 9 kWh per dag.

Op een gemiddelde junidag leveren die tien panelen ongeveer 15 kWh op. Een gangbare thuisbatterij van 6 kWh zit dan halverwege de middag vol en de rest gaat alsnog het net op. Op een gemiddelde decemberdag wekken diezelfde panelen ongeveer 2,5 kWh op. Dan krijg je de batterij niet eens halfvol.

Dat is het ongemakkelijke midden waar elke thuisbatterij in zit: in de zomer te klein om het overschot te vangen, in de winter te groot om gevuld te raken. Een grotere batterij lost daar maar één van de twee problemen op en wel het goedkoopste.

Onze duiding: de maanden waarin een batterij het hardst zou moeten werken om zichzelf terug te verdienen, zijn precies de maanden waarin hij niet vol komt. Wie zijn capaciteit kiest op basis van een zomerse piekdag, koopt opslag die tien maanden per jaar leegstaat.

Zelf uitrekenen

Je hebt geen rekentool nodig, wel je eigen cijfers. De methode:

1. Kijk wat je 's avonds van het net haalt. Heb je een slimme meter met een app of P1-uitlezing, dan zie je het verbruik per uur. Tel op wat er tussen zonsondergang en zonsopgang binnenkomt, op een doordeweekse dag in het voorjaar of najaar, niet op een extreme dag.
2. Trek daar af wat je toch al kunt verschuiven. Een wasmachine of vaatwasser die naar de middag verhuist, hoeft niet uit een batterij te komen. Dat scheelt capaciteit die je niet hoeft te kopen.
3. Wat overblijft, is je bruikbare capaciteit. Rond naar beneden af, niet naar boven. Een batterij die elke dag volledig wordt benut, presteert beter dan een grotere die half gevuld blijft.
4. Controleer of je overschot dat kan vullen. Heb je op een gemiddelde dag minder overschot dan de capaciteit die je uitrekende, dan is het overschot je grens en niet je avondverbruik.

Voorbeeld, met alle aannames zichtbaar. Neem een huishouden dat 's avonds en 's nachts 4 kWh van het net haalt en dat daarvan 1 kWh naar de middag kan verschuiven. Dan blijft 3 kWh over als bruikbare opslag. Wekt dat huishouden op een gemiddelde voorjaarsdag 4 kWh meer op dan het overdag verbruikt, dan is de batterij te vullen en klopt de maat. Wekt het maar 2 kWh over, dan is 2 kWh de werkelijke bovengrens en is alles daarboven ongebruikte capaciteit.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen advies. De getallen zijn illustratief gekozen en gelden niet voor jouw woning.

Waarom groter niet beter is

Verkoopsites tonen doorgaans een reeks van 5 tot 30 kWh, waarbij grotere capaciteiten worden aanbevolen voor "meer mogelijkheden": noodstroom, handelen op de energiemarkt, of ruimte voor een toekomstige warmtepomp.

Dat zijn reële toepassingen, maar het zijn andere toepassingen dan zonnestroom opslaan. Ze rechtvaardigen een andere batterij en een andere rekensom en ze horen niet stilzwijgend in het capaciteitsadvies te worden meegenomen alsof het één keuze is.

Milieu Centraal stelt dat een thuisbatterij op dit moment zo duur is dat je hem hoogstwaarschijnlijk niet terugverdient met de besparing op je stroomrekening en dat dit ook geldt voor grotere batterijen die worden ingezet om op energiemarkten te handelen. Er is geen rijkssubsidie op thuisbatterijen.

Onze duiding: elke kilowattuur capaciteit die je niet dagelijks gebruikt, verlengt je terugverdientijd zonder er iets tegenover te zetten. Bij een investering die zichzelf toch al moeilijk terugverdient, is te groot kopen de duurste fout die je kunt maken.

En na 1 januari 2027?

De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Tot en met 31 december 2026 kun je teruglevering nog wegstrepen tegen je verbruik; daarna niet meer. Je mag blijven terugleveren en krijgt daarvoor een vergoeding, die tot 1 januari 2030 wettelijk minimaal 50 procent van het kale leveringstarief bedraagt: het tarief zonder energiebelasting en btw.

Dat verandert de rekensom, maar niet de methode. Het verhoogt de waarde van elke kilowattuur die je zelf gebruikt in plaats van teruglevert. Het verandert niets aan het feit dat je alleen kunt gebruiken wat je 's avonds daadwerkelijk verbruikt.

Wat deze pagina niet voor je kan beoordelen

• Je werkelijke verbruiksprofiel per uur. Zonder je eigen meterdata is elk getal een schatting.
• Je energiecontract. Bij een dynamisch contract telt niet alleen hoeveel je verschuift, maar ook naar welk uur.
• Je meterkast en groepenverdeling. Dat bepaalt of een systeem veilig aan te sluiten is.
• Of een batterij in jouw geval überhaupt de logische volgende stap is. Daar gaat de StroomCheck over en "nu niets kopen" is daar een geldige uitkomst.